Quy hoạch điện quốc gia cho tương lai bền vững (26/07/2016)

NCS. Nguyễn Mạnh Cường, Phó Trưởng phòng Phát triển Hệ thống điện – Viện Năng lượng, Bộ Công Thương.
Đề án Điều chỉnh quy hoạch phát triển Điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét đến 2030 (QHĐ7ĐC) do Viện Năng lượng - Bộ Công Thương lập đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 428/QĐ-TTg ngày 18 tháng 3 năm 2016.

Đề án lần nữa khẳng định quan điểm đúng đắn của Đảng, Nhà nước đối với việc phát triển hệ thống điện quốc gia, huyết mạch của nền kinh tế và được nhấn mạnh thêm một số nhân tố thời đại. Có thể nhận thấy sáu quan điểm cơ bản về phát triển điện lực: (i) Điện phải đi trước một bước nhằm cung cấp đủ điện, chủ động đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; (ii) Đa dạng hóa các nguồn năng lượng sơ cấp để sản xuất điện, trong đó ưu tiên phát triển nguồn điện từ năng lượng tái tạo (gió, mặt trời, sinh khối, ...) góp phần bảo tồn tài nguyên năng lượng, giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường; (iii) Phát triển đồng bộ nguồn và lưới điện, đầu tư nguồn điện cân đối giữa các vùng miền; (iv) Phát triển lưới điện 500-220 kV đảm bảo truyền tải an toàn, tin cậy và kinh tế; (v) Nâng cao chất lượng điện năng và chất lượng dịch vụ cung cấp điện, thực hiện giá bán điện theo cơ chế thị trường để khuyến khích đầu tư vào ngành điện và khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm hiệu quả; (vi) Phát triển thị trường điện lực cạnh tranh nhằm đa dạng hóa phương thức đầu tư và kinh doanh điện, nhà nước chỉ giữ độc quyền lưới điện truyền tải để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Bài viết này sẽ phân tích những nét cơ bản của QHĐ7ĐC, đưa ra một số nhận định về cơ hội và thách thức khi triển khai thực hiện quy hoạch điện lực.
(i) Điện phải đi trước một bước nhằm cung cấp đủ điện, chủ động đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.


Hệ thống điện Việt Nam tới năm 2030

Theo nghiên cứu gần nhất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư kết hợp với Ngân hàng thế giới (World Bank) [1], từ xuất phát điểm hiện nay, để trở thành một nước công nghiệp hiện đại vào năm 2035, Việt Nam cần đạt mức tăng GDP bình quân đầu người tối thiểu là 6%/năm. Theo tính toán của đề án QHĐ7ĐC, nhu cầu tiêu thụ điện của Việt Nam cũng sẽ tăng trung bình khoảng 8,2%/năm trong 20 năm tới. Đây là mức tăng trưởng rất cao, đòi hỏi sự đầu tư lớn cho nguồn – lưới điện. Hiện trạng thiếu điện triền miên của các nước Nam Mỹ hiện nay (khi đã thoát khỏi tình trạng nước nghèo) [2] sẽ là những bài học đắt giá cho Việt Nam trong việc huy động các nguồn lực xây dựng nhà máy điện. Theo QHĐ7ĐC, giai đoạn 2016-2030, nước ta cần xây mới thêm khoảng 90.000 MW nguồn điện, gấp hơn hai lần tổng công suất nguồn điện hiện nay. Trong giai đoạn 15 năm tới, tổng vốn đầu tư cho ngành điện là khoảng 148 tỷ USD, trong đó đầu tư cho nguồn chiếm 75% (111tỷ USD). Trung bình mỗi năm ngành điện phải huy động khoảng 10 tỷ USD để đầu tư nâng cấp xây mới hệ thống điện, trong đó 7,5 tỷ USD để phát triển nguồn điện. Xác định rõ quan điểm Điện phải đi trước một bước sẽ tạo tiền đề cho ngành điện chủ động hơn trong quản lý, vận hành và huy động các nguồn lực cho đầu tư phát triển, nhất là đầu tư xây dựng nguồn điện mới.
(ii) Đa dạng hóa các nguồn năng lượng sơ cấp để sản xuất điện, trong đó ưu tiên phát triển nguồn điện từ năng lượng tái tạo
Đa dạng hóa các nguồn năng lượng sơ cấp, đẩy mạnh khai thác nguồn năng lượng tái tạo để sản xuất điện là xu hướng tất yếu, đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững. Nếu trong Tổng sơ đồ 7, định hướng phát triển chủ yếu là xây dựng mới nhiều nhà máy nhiệt điện đốt than và điện hạt nhân (tổng CS đặt năm 2030 của nhiệt điện than là 75.000 MW, điện hạt nhân là 10.700 MW) thì đến QHĐ7ĐC, công suất đặt nhiệt điện than đã được điều chỉnh giảm còn 55.300 MW, điện hạt nhân giảm còn 4.600 MW. Sự thiếu hụt nguồn điện sẽ được bù đắp bằng năng lượng tái tạo như thủy điện nhỏ, gió, mặt trời, sinh khối (bã mía, trấu), ... với tổng công suất khoảng 27.000 MW, trong đó điện gió là 6.000 MW, điện mặt trời 12.000 MW. Sự điều chỉnh chiến lược phát triển nguồn điện của QHĐ7ĐC là phù hợp với cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với bạn bè quốc tế tại Hội nghị Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP21) diễn ra tại Paris năm 2015, trong đó Việt Nam phấn đấu giảm 8% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030. Mục tiêu này đã được cụ thể hóa bằng Quyết định số 2068/QĐ-TTg ngày 25/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 [3].

Còn nữa... xem bài viết đầy đủ .pdf

Chia sẻ Share Facebook In ấn Gửi Bình luận
Họ tên của bạn
Địa chỉ Email  
Tiêu đề
Nội dung
Mã xác nhận
Gửi Bình luận
Các Tin khác
  • Lễ Khánh Thành Trung Tâm Thí Nghiệm Trọng ĐIểm HVLab

  • Năng lượng xanh

  • Năng lượng tái tạo

  • Trạm và đường dây